أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

83

قانون ( فارسى )

تب عفونى از تبهاى ورمى باشد اجراى اين رژيم بسيار لازم است . اگر احساس كردى كه بيمار از گلاب قند به تنهايى ناتوان مىشود ، به جاى گلاب قند بگذار آبجو بخورد و چيز ديگرى نخورد . اگر در تشخيص نوع تب با اشكال برخوردى و ندانستى كدام حالت است ، مراعات لطافت غذا كردن بيمار بهتر از آن است كه غذايش را در اندازه زياد كنى . اما بايد در هر حال مسألهء نگهدارى نيروى بيمار و تحمل بيمار را در نوع غذا زير نظر داشته باشى . كسى گفته است : « در حالت بيمارى شديد غذا دادن و نيرو بخشيدن به بيمار از راه تغذيه لازم است ، كه در اين حالت شديد چيزى در دسترس نيست تا در رسانيدن ماده كمك كند ؛ اما طبيب به وسايل پاكسازى دسترسى دارد . طبيعت پاكسازى تن را از خلط بكند يا نكند مهم نيست . » واقعا راست نفرموده ؛ كه ما اين را توضيح داديم و تو راه خطاى او را شناختى ! لبّ مسأله در جاى ديگرى است . اگر ديدى كه ممكن است از بىغذايى نيروى بيمار به كلى از بين مىرود ، تغذيه دادن بهتر از تغذيه ندادن است ، وانگهى بدنها نيز باهم تفاوتهايى دارند . اگر بيمار تن داراى مزاج مرارى دارد ، دستورات غذايى كه ما داده‌ايم برعكس مىشود و نبايد اجرا گردد . بويژه اگر بيمار داراى مزاج مرارى سابقا تا بيمار شده عادت به پرخورى داشته است . اگر چنين كسانى در مرحلهء اول تب و حتى در مرحلهء سوم كه مرحلهء نهائى تب است غذا نخورند ، دو احتمال وجود دارد كه بر آنها آيد : 1 - اگر نيروى جسمانيشان ناتوان شده است ، از گرسنگى غش مىكنند و ممكن است راه آن دنيا را در پيش گيرند . 2 - اگر نيروى كافى دارند ، به حالت پژمرده درمىآيند و نشانيهاى پژمريدن خودنمايى مىكنند . مثلا بينى باريك مىشود ، چشم گود مىرود ، گيجگاه‌ها حالتى از خشكيدگى و پوست بر استخوان چسبيدن پيدا مىكنند . و احتمال دارد و قبل از نمودار شدن نشانيهاى پژمريدن غش كنند . اين در حالى است كه خلط مرارى گزنده به معده‌شان بريزد . كسانى هستند كه جسم گوشتالود دارند ، اما همين‌كه از غذا محروم ماندند ناتوان و لاغر مىشوند و بىغذائى را تحمل نمىكنند كه ناچار بايد به حد لازم به آنها غذا داد . هركسى كه حرارت غريزى ( سرشتى ) بدنش بسيار زياد است ، يا حرارت غريزى بدنش بسيار كمتر از حد طبيعى است ، تحمل بىغذايى را ندارد و ناگزير بايد به او غذا داد . كسى كه معده‌اش احساس درد و آزار دارد و در عين وقت سردرد هم دارد ، نبايد در حالت بيمارى از غذا محروم شود . اگر اين قبيل اشخاص با آبجو بسازند خوب است ، يا آبجو مخلوط با آب انار و امثال آن بخورند كه براى تقويت معده خوبند . خلاصه اينكه اگر قناعت كنند خوب است ؛ و در بعضى حالات بد نيست كه با نرمش و به آرامى قبل از آنكه غذا بخورند آنها را قى دهى . اشخاصى استثنايى هرگاه با ناتوانى روبرو شدند غش مىكنند يا نزديك به غش كردن مىشوند ، كه حالت نزديك به غش كردن سببش ناتوانى جسمى به حد زياد نيست ؛ بلكه از آن